Temat: Magia kina

Eisenstein

W maleńkim pokoiku
na poddaszu
mróz w nocy pomalował szyby
ożywił srebrzystymi
kwiatami ponure ciasne wnętrze
porozrzucane wokół papiery
sterty zakurzonych książek
poskręcane zwoje
kinematograficznej kliszy
na łóżku żelaznym
pod stertą brudnych łachmanów
człowiek
a raczej to co z niego zostało
wielkiego artysty wizjonera sztuki
bożyszcza mas i partyjnej władzy.

Spazmatyczny kaszel
rozdziera ciszę
drżąca dłoń wysuwa się spod szmat
błądzi chwilę znajduje kawałek
sztywnego pręta
wali nim głucho w rurę wodociągu
cioteczko w gardle zaschło
przynieś czaju
myśli szybsze niż filmowe kadry
malują obrazy car złoto
białogwardziści
strzelają ludzie tłum ludzi
biegną uciekają
spadają
po schodach
tamci tratują butami
bagnetami dobijają dziecko
płacze w rozpędzonym wózku ciało
zakrwawione matki osuwa się wolno na bruk.

Obrazy majaki wymieszane z goryczą
porażki i fizycznym bólem
niedokończone dzieła porzucone pomysły
oplotły wychudzone ciało
i tylko one
towarzyszą mistrzowi w jego ostatnim
klapsie na planie.


Siergiej Eisenstein (1898-1948) – jeden z najwybitniejszych twórców kina światowego, reżyser, scenarzysta, scenograf, teoretyk sztuki. Jego dorobek, filmowy i teoretyczny, wiąże się z poszukiwaniem odrębnego, specyficznego języka przekazu, filmowych środków stylistycznych, zwłaszcza montażu. Filmy Eisensteina, powstałe w Związku Radzieckim w bardzo niesprzyjających nie tylko dla sztuki, latach 30-tych i 40-tych, wpisały się na trwałe do historii kinematografii, niezależnie od ich interpretacji ideologicznej. Najgłośniejsze z nich to: „Strajk” (1924), „Pancernik Patiomkin” (1925), „Październik” (1928), „Aleksander Newski” (1938), „Iwan Groźny” (1944), „Spisek Bojarów” (1946). Dwa ostatnie filmy spotkały się z ostrą krytyką samego Józefa Stalina, reżyser został oskarżony o wypaczenia prawdy historycznej i odejście od wzorców sztuki socrealistycznej, a filmy skonfiskowane i zakazane przez cenzurę. Odsunięty od pracy twórczej Eisenstein, przepłacił to dodatkowo zawałem serca. Ostatnie lata życia spędził w osamotnieniu i nędzy, poświęcając się głównie teoretycznym studiom nad sztuką (wydany pośmiertnie tom „Неравнодушная природа”, 1956; wyd. polskie; „Nieobojetna przyroda”, 1975).


"Pancernik Patiomkin" (fragm.) - reż. Siergiej Eisenstein, 1925
(sekwencja schodów odeskich)Ryszard Mierzejewski edytował(a) ten post dnia 11.09.10 o godzinie 08:24

Temat: Magia kina

Zbyszek

Sylwetka niezbyt smukła
lekko przygarbiona
ociężały chód
skórzana obcisła kurtka
ciemne okulary
niby przeciętny młody mężczyzna
ani brzydki ani piękny
średnio przystojny
a jednak
co tak poruszało i nadal porusza
miliony ludzkich serc
dlaczego zatrzymany w kadrach
uśmiech lekko drwiący
jest tak urzekający
czym czaruje nas od z górą czterdziestu lat
ten jak go nazywano polski
Jeames Deaen

Pamiętam ten mroźny styczniowy wieczór
i ten suchy komunikat w radiu

Dzisiaj na dworcu kolejowym we Wrocławiu
zginął śmiercią tragiczną Zbigniew Cybulski
aktor miał czterdzieści lat

Tyle ról płomiennych gorących postaci
buntu gniewu miłości i rozstań
w ciągłym ruchu pośpiechu i biegu
i tylko jeden skok
ostatni
do pociągu który cię zawiózł bardzo szybko
do nieba

Tyle ról niezagranych
nienapisanych już nigdy dla ciebie
Zbyszku scenariuszy



Zbigniew Cybulski (1927 – 1967) – jeden z najwybitniejszych polskich aktorów filmowych i teatralnych, stworzył szereg niezapomnianych ról, zwłaszcza w filmie. Najważniejsze z nich to: Maciek Chełmicki („Popiół i diament”, 1958, reż. Andrzej Wajda), Staszek („Pociąg”, 1959, reż. Jerzy Kawalerowicz), Jacek („Do widzenia
do jutra”, 1960, reż. Janusz Morgenstern), Edmund („Niewinni czarodzieje, 1960,
reż. Andrzej Wajda), Wiktor Rawicz („Jak być kochaną”, 1963, reż. Wojciech Hass), Staszek (Giueseppe w Warszawie, 1964, reż. Stanisław Lenartowicz), Alfons van Worden (Rękopis znaleziony w Saragossie, 1964, reż. Wojciech Hass), Kowalski/Malinowski („Salto”, 1965, reż. Tadeusz Konwicki), Edward Księżak („Jowita”, 1967, reż. Janusz Morgenstern), Rodecki – rola niedokończona („Morderca zostawia ślad” 1967, reż. Aleksander Ścibor–Rylski).


"Popiół i diament" (fragm.) - reż. Andrzej Wajda, 1958
(końcowa sekwencja: śmierć Maćka Chełmickiego)Ryszard Mierzejewski edytował(a) ten post dnia 22.05.10 o godzinie 14:44

Temat: Magia kina

Jolanta Chrostowska-Sufa:

Arizona Dream (1993) reż. Emir Kusturica

No i oczywiście wspaniała muzyka do tego filmu Gorana Bregowića.
Jola, jak zwykle, wyszukuje nam tu same perełki, nie tylko z kinowego "lamusa". Pozdrawiam - RyszardRyszard Mierzejewski edytował(a) ten post dnia 24.01.09 o godzinie 15:21

Temat: Magia kina

David Gascoyne

Salvador Dali

Lico przepaści jest czarne od zakochanych;
Słońce nad nimi to worek ślimaków;
Pierwsze rzeki wiosny kryją się w ich włosach.
Goliat zanurza rękę w zatrutej studni
I pochyla głowę i czuje w mózgu moje kroki.
Dzieci goniące motyle odwracają się i go widzą
Z ręką w studni i moim ciałem wyrastającym mu z głowy,
I ogarnia je strach. Rzucają siatki i wchodzą w mur jak dym.

Gładka równina z lustrami słucha skały
Jak bazyliszek jedzący kwiaty.
A dzieci, zagubione w mroku katakumb,
Wołają do luster o pomoc:
„Łuku soli, mieczu pamięci,
Wypisz na mojej mapie nazwę każdej z rzek”.

Stado sztandarów przebija się przez zsunięty las
i odlatuje jak ptaki ku odgłosom pieczonego mięsa.
Piach wpada do wrzących rzek przez otwory w lunetach
I tworzy przezroczyste krople kwasu z płatkami wirujących płomieni.
Heraldyczne bestie brodzą w asfiksji planet,
Wybucha skóra motyli, wyrastają im języki długie jak u roślin,
Rośliny bawią się chmurą jak pancerz.

Lustra piszą imię Goliata na moim czole,
Dzieci giną w dymach katakumb
Zakochani spływają ze skały jak deszcz.

tłum. Tadeusz Pióro

Salvador Dali (1904-1989) – jeden z współtwórców i najwybitniejszych przedstawicieli surrealizmu w malarstwie, ma również na swym koncie pewien epizod filmowy. W 1929 roku razem z Louisem Buñuelem nakręcił film „Un Chien andalou” (Pies andaluzyjski), był to debiut reżyserski L. Buñuela, S. Dali był współautorem scenariusza i wystąpił też jako aktor w roli księdza. Ten krótki, 16 min. film, ze względu na swoje nowatorstwo formalne, wszedł na trwałe zarówno do historii sztuki filmowej, jak i surrealizmu jako jednego z najważniejszych kierunków w sztuce XX wieku.

„Pies andaluzyjski”, 1929, reż. Louis Buñuel, cz. 1

„Pies andaluzyjski”, 1929, reż. Louis Buñuel, cz. 2Ryszard Mierzejewski edytował(a) ten post dnia 24.01.09 o godzinie 10:12

Temat: Magia kina

Pierwsze kroki

Braciom Lumière

Tych kroków
nie było jeszcze słychać
w małej zaciemnionej sali
rozbłysły jaskrawym światłem
na płóciennym ekranie
oczom zdumionych widzów
ukazała się brama fabryki
otworzyła
i tłum robotnic zaludnił nagle
wyczarowany świat
szły wesoło i dumnie poruszały
czarno-białe zdjęcia
nieświadome że wchodzą
w nową epokę
nową cywilizację nowy wiek
nowoczesnej sztuki.

Bracia nomen omen Światło
zapalili je
i świecą nim do dzisiaj
bawią uczą poruszają serca
czynią nieśmiertelnym dla oczu i uszu
odchodzący świat.



August i Louis Lumière

28 grudnia 1895 roku w paryskim „Salonie Indyjskim Grand Cafe” odbyła się pierwsza publiczna projekcja filmowa. Przy 35-osobowej widowni wyświetlono 2-minutowy film Augusta i Louisa
Lumière pt. „Wyjście robotnic z fabryki w Lyonie”. Bracia Lumière byli nie tylko pierwszymi twórcami filmowymi, również sam aparat kinematograficzny byłich pomysłu i konstrukcji. Wkrótce zaprezentowali kolejne filmy: „Śniadanie dziecka”, „Polewacz polany” (uważany za pierwszy film z fabułą), „Wjazd pociągu na stację w La Ciotat”. Od tego czasu rozpoczął się tryumfalny marsz kina we współczesnej cywilizacji, które z pierwotnej ciekawostki technicznej, szybko przeobraziło się w masową rozrywkę (zwaną często „jarmarczną”), nowy gatunek sztuki (X Muza), a także potężne narzędzie propagandy politycznej, zwłaszcza w Związku Radzieckim po Rewolucji Październikowej, a potem też w III Rzeszy.


Pierwsze filmy braci Lumière, 1895Ryszard Mierzejewski edytował(a) ten post dnia 27.05.10 o godzinie 06:32

Temat: Magia kina

John Hartley Williams*

Konferencja scenariuszowa

Dawaj, Jack, zrobimy z tego film.
Bez akcji?
Jest wszystko. Sex. Magia. Rozpacz.
Nie ma bohatera.
To twoja rola, Jack. Wjeżdżasz do miasta.
I od razu wyjeżdżam.
Jack! To romantyczne. Wyobraź sobie te przytulające się pary,
jak oglądają cię w kinie nocnym.
Ale to nie love story.
Pewnie, że to love story. Jakiś on i jakaś ona. Fantastyczne!
A więc to o tym.
Na końcu obejmujesz dziewczynę. Całujesz ją. Długi, rozdygotany uścisk.
To ona dygocze?
Cóż, na końcu może umrzeć. Albo możesz natknąć się na nią u kresu swojej drogi.
I wywalić cały magazynek.
Hej, Jack, czego ty właściwie chcesz? Co cię bierze?
Lubię tańczyć walca z młodymi kobietami,
Benito.
Wiem, Jack. Uwierz mi. Wiem. ale to jest film! W filmie są emocje!
Lubię grać bez emocji.
Co masz na myśli, Jack?
Chcę zrobić film o
cieniu na ulicy. Po prostu
o cieniu. Potem patrzysz, jak
przepoławia się niczym talerz z porcelany.
Powolutku.
Jack, jakie to poetyckie! Jesteś poetą! Teraz detale. Gość kocha się w Lizie.
Tak. Siedzi na łóżku.
Później pochyla się i zaczyna
obcinać paznokcie u nóg. Zbliżenie.
Dłonie pracujące przy stopach. Jakieś
pięć minut.
Trzeba będzie o tym pomyśleć, Jack. Zabierają mu dziewczynę i wywożą w siną dal.
Albo możemy pokazać jej usta.
Te usta naprawdę mnie interesują.
Nie ma w nich języka.
Tylko te usta.
Jack! Nie ma czegoś takiego, nie ma aktorki bez języka!
Moglibyśmy sami go wyciąć.
Dobra, dobra, Jack. Teraz ślub. Facet wchodzi do kościoła.
Potem możemy sobie
wyciąć języki.
Moglibyśmy po prostu tak stać.
Z wyciętymi językami.
Jack!
I scena finałowa.
To znaczy?
Kobieta i mężczyzna na jakimś łóżku.
Świetnie, Jack! To dla dorosłych!
Kobieta wydaje dziwne odgłosy.
Mężczyzna jęczy w kółko to samo.
Jest ciemno.
Łóżko zaczyna popiskiwać.
Nie wiem, czy...
Drzwi otwierają się gwałtownie.
Staję tam i trzeba odgadnąć, kim jestem.
Kim jesteś, Jack?
Potem już nic się nie dzieje.
Zupełnie nic.
To się nie sprzeda, Jack. Nie w tym kraju.

tłum. Kuba Piotrowicz



*John Hartley Williams (ur. 1942) – poeta angielski, czołowy reprezentant stylu Baroque Wild West poetry adventure, wydał m. in. „Hidden Identities” (1982), “Bright River Yonder” (1987), “Cornerless People” (1990), “Double” (1994), “Canada” (1997). Będąc wykładowcą na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie, przygotował antologię współczesnej poezji brytyjskiej do szkół niemieckich. Oprócz własnej twórczości, tłumaczy poezję z języka rumuńskiego i serbochorwackiego.Ryszard Mierzejewski edytował(a) ten post dnia 07.07.09 o godzinie 14:37